Klanten verwachten producten die voldoen aan specificaties, wet- en regelgeving en de afgesproken kwaliteitsnormen. Om dat structureel te kunnen garanderen, is kwaliteitsborging een maak- of kraakpunt. Indien goed toegepast, helpt kwaliteitsborging organisaties om fouten te voorkomen en processen te verbeteren vanuit een constante productkwaliteit. Maar; wat is kwaliteitsborging precies, wat is het verschil met een kwaliteitscontrole en hoe zorg je ervoor dat kwaliteit een vast onderdeel wordt van je productieproces? In deze blog leggen we het uit.
Wat is kwaliteitsborging en wat houdt het in?
Kwaliteitsborging is het geheel van maatregelen, procedures en processen die ervoor zorgen dat producten of diensten consistent aan de gestelde kwaliteitseisen voldoen. Het doel van kwaliteitswaarborging is om fouten vooraf te voorkomen, zodat ze achteraf niet ontdekt en opgelost hoeven te worden. Binnen een productieomgeving betekent dit dat processen zorgvuldig worden ingericht, gestandaardiseerd en continu worden gemonitord. Dit houdt in dat er voor de kwaliteitsborging wordt gewerkt met duidelijke werkinstructies, vaste werkmethoden, training van medewerkers en periodieke evaluaties van processen. Door kwaliteitswaarborging vanaf het begin in het productieproces op te nemen, wordt de kans op afwijkingen kleiner en creëer je een betrouwbare basis voor consistente kwaliteit.
Waarom is kwaliteitsborging cruciaal in de productie?
Waar productiebedrijven voortdurend bezig zijn met efficiëntie, kostenbesparing en kwaliteitsdoeleinden, is kwaliteitsborging onmisbaar. Wanneer processen goed zijn ingericht en medewerkers volgens vastgestelde standaarden werken, neemt het aantal fouten namelijk meteen af. Dit leidt vervolgens weer tot een vermindering van uitval, herstelwerkzaamheden en verspilling. Daarnaast zorgt kwaliteitswaarborging ervoor dat producten voldoen aan de verwachtingen van klanten en aan relevante normen en regelgeving. Een goed systeem voor kwaliteitsborging levert daardoor niet alleen betere producten op, maar draagt ook bij aan hogere klanttevredenheid, lagere operationele kosten en een sterkere concurrentiepositie. Win-win dus!
Kwaliteitsborging vs. kwaliteitscontrole: Wat is het verschil?
De termen kwaliteitsborging en kwaliteitscontrole worden vaak door elkaar gebruikt, maar hebben een verschillende functie. Bij een kwaliteitscontrole ligt de focus op het controleren van producten of processen, om afwijkingen en fouten te ontdekken. Dit gebeurt meestal tijdens of na de productie. Denk bijvoorbeeld aan het uitvoeren van steekproeven, inspecties of eindcontroles. Kwaliteitsborging daarentegen, is een preventievere aanpak. Het richt zich op het inrichten en verbeteren van processen, zodat fouten zo min mogelijk ontstaan.
Waar kwaliteitscontroles antwoord geven op de vraag ‘is het product goed?’, richt kwaliteitsborging zich op de vraag ‘hoe zorgen we ervoor dat het product altijd goed is?’. Beide zijn van belang voor de productieomgeving, maar als we kijken naar duurzame kwaliteitsverbetering, vormt kwaliteitsborging de basis.
Welke rol heeft een kwaliteitsborger in de fabriek?
Een kwaliteitsborger speelt een centrale rol binnen het kwaliteitsmanagement van een productieorganisatie. De kwaliteitsborger monitort of processen volgens de afgesproken normen worden uitgevoerd en signaleert mogelijke risico’s voordat ze leiden tot kwaliteitsproblemen. Het ondersteunen van medewerkers bij het naleven van de procedures en werkinstructies is hierin erg belangrijk. Daarnaast analyseert een kwaliteitsborger afwijkingen en worden er vanuit deze functie verbeteracties gestart. Ook het verzamelen en interpreteren van kwaliteitsdata behoort vaak tot de verantwoordelijkheden. Door continu inzicht te houden in de kwaliteit van processen en producten helpt de kwaliteitsborger de organisatie om prestaties te verbeteren en kwaliteitsdoelstellingen te behalen.
Wat zijn de eisen voor een kwaliteitsborger?
Om kwaliteitswaarborging effectief in te zetten, zijn er verschillende kennisgebieden en vaardigheden belangrijk. Zo is een kwaliteitsborger over het algemeen thuis in kwaliteitsmanagementsystemen, procesoptimalisatie en relevante normen binnen de sector. Daarnaast is inzicht in productieprocessen nodig om afwijkingen en verbeterkansen snel te herkennen. Een kwaliteitsborger werkt tevens nauw samen met operators, teamleiders en management om kwaliteitsdoelstellingen te realiseren. Dit vraagt om communicatieve vaardigheden, analytisch vermogen, nauwkeurigheid en probleemoplossend denken. Dit allemaal om de belangrijkste verantwoordelijkheden op zich te kunnen nemen:
- Het monitoren van kwaliteitsprocessen.
- Het uitvoeren van analyses en audits.
- Het signaleren van afwijkingen en risico’s.
- Het begeleiden van verbetertrajecten.
- Het bewaken van naleving van procedures en normen.
Kwaliteitsborging in de praktijk: Zo werkt het
Kwaliteitsborging wordt pas echt waardevol wanneer het onderdeel is van de dagelijkse werkzaamheden op de werkvloer. Denk aan het gebruik van digitale werkinstructies, waarbij operators stapsgewijs begeleiding ontvangen bij het uitvoeren van werkzaamheden. Hierdoor neemt de kans op fouten af en kunnen controles en registraties direct worden vastgelegd, zodat afwijkingen snel zichtbaar zijn. Een ander voorbeeld is het uitvoeren van procescontroles op kritieke punten in het productieproces. Door belangrijke controlepunten continu te monitoren, kunnen afwijkingen vroegtijdig worden ontdekt en gecorrigeerd, voordat ze invloed hebben op het eindproduct. Daarnaast maken veel productiebedrijven gebruik van KPI’s, om trends in kwaliteit inzichtelijk te maken.
Hoe borg je kwaliteit structureel in productieprocessen?
Structurele kwaliteitsborging vraagt, naast de incidentele controles, vooral om een aanpak die organisatiebreed wordt doorgevoerd. Kwaliteit onderdeel maken van de dagelijkse werkzaamheden is een belangrijke basis, die gelegd kan worden vanuit duidelijke standaarden en instructies. Wanneer iedereen volgens dezelfde werkwijze werkt, ontstaat er namelijk ook meteen meer voorspelbaarheid en consistentie in het productieproces. Verder is het belangrijk om processen regelmatig te evalueren en verbeteringen door te voeren. Methoden als continue verbetering en Lean helpen organisaties hierbij. Digitalisering speelt hierin een steeds grotere rol. Door processen, controles en registraties digitaal vast te leggen, ontstaat real-time inzicht in prestaties en kunnen afwijkingen sneller worden aangepakt. Succesvolle kwaliteitswaarborging ontstaat dus waar mensen, processen en technologie écht samenwerken.
Vragen over kwaliteitsborging in jouw fabriek?
Wil je weten hoe je kwaliteitsborging efficiënter kunt organiseren of hoe digitale oplossingen kunnen bijdragen aan meer grip op kwaliteit binnen jouw productieomgeving? Neem dan gerust contact op met de specialisten van EZ Factory. Zij helpen je graag bij het optimaliseren van processen en het structureel borgen van kwaliteit op de werkvloer.