Kwaliteit en veiligheid in de fabriek staan hoog in het vaandel voor de meeste organisaties. Om dit te waarborgen worden kwaliteitsmetingen en veiligheidscontroles uitgevoerd. Maar hoe vaak moeten deze controles eigenlijk worden uitgevoerd? In deze blog lees je waarom kwaliteitsmetingen en veiligheidscontroles belangrijk zijn en hoe je bepaalt welke inspectiefrequentie past bij jouw fabriek.
Waarom zijn kwaliteitsmetingen en veiligheidscontroles essentieel?
Kwaliteitsmetingen en veiligheidscontroles vormen de basis van een productieomgeving die betrouwbaar en efficiënt is. Ze helpen om veiligheid in fabriek en omgeving te borgen, door afwijkingen tijdig te signaleren en problemen te voorkomen, voordat deze leiden tot productiefouten, ongevallen of stilstand. Denk aan defecte machines, versleten onderdelen of onveilige werksituaties die dankzij veiligheidscontroles aan het licht komen. Hierbij kunnen incidenten voorkomen worden, doordat er met de juiste veiligheidscontrole passende maatregelen getroffen kunnen worden. Daarnaast zorgen de kwaliteitsmetingen ervoor dat producten voldoen aan de gestelde eisen. Waar afwijkingen vroeg worden ontdekt, kunnen corrigerende acties direct worden uitgevoerd. Hierdoor neemt de kans op afkeuring, klachten en kostbare herstelwerkzaamheden aanzienlijk af. Daarnaast dragen beide soorten controles bij aan de continuïteit van het productieproces, dankzij minder storingen, minder uitval en een stabielere productkwaliteit.
Wat zijn veiligheidscontroles in een fabriek?
Veiligheidscontroles omvatten alle inspecties en controles die gericht zijn op het voorkomen van ongevallen en het waarborgen van een veilige werkomgeving. Deze veiligheidscontroles kunnen betrekking hebben op machines, installaties, werkplekken en werkprocessen. Veelvoorkomende veiligheidscontroles zijn:
- Inspecties van machines en productielijnen.
- Controle van veiligheidsvoorzieningen als noodstops en afschermingen.
- Controle van elektrische installaties.
- Inspecties van persoonlijke beschermingsmiddelen.
- Controle van werkprocedures en veiligheidsinstructies.
- Evaluaties van risico’s op de werkvloer.
Naast technische inspecties spelen ook gedrags- en procescontroles een belangrijke rol. Hierbij wordt er gekeken of medewerkers volgens de veiligheidsprocedures werken en of richtlijnen correct worden nageleefd. Door de veiligheidscontroles structureel uit te voeren ontstaat een duidelijk beeld van mogelijke risico’s en kunnen verbeteringen tijdig worden doorgevoerd.
Hoe vaak moeten veiligheidsinspecties worden uitgevoerd?
Er bestaat geen vaste regel voor hoe vaak veiligheidsinspecties uitgevoerd moeten worden om veiligheid in fabriek en omgeving te kunnen waarborgen. De juiste inspectiefrequentie wordt bepaald door een combinatie van risico’s, wetgeving en gebruiksintensiteit van machines en installaties. Daarnaast is het per soort controle afhankelijk hoe vaak er een conformiteitsbeoordeling wordt uitgevoerd. Voor dagelijkse werkzaamheden worden er bijvoorbeeld vaak visuele controles uitgevoerd door operators of teamleiders. Hierbij wordt gecontroleerd op zichtbare defecten, lekkages, beschadigingen of andere afwijkingen. Wekelijkse of maandelijkse inspecties richten zich doorgaans op uitgebreidere veiligheidsaspecten, zoals beveiligingen, noodvoorzieningen en de algemene staat van machines. Daarnaast zijn er ook nog periodieke inspecties die wettelijk verplicht kunnen zijn. Denk bijvoorbeeld aan keuringen van elektrische installaties, hefmiddelen, drukapparatuur of andere arbeidsmiddelen. De frequentie hiervan wordt vaak vastgelegd in wet- en regelgeving of door de fabrikant voorgeschreven. Om de frequentie van de conformiteitsbeoordeling te bepalen, wordt er gewerkt met een vuistregel:
“Hoog letselrisico, intensief machinegebruik, productieprocessen die snel wijzigen en processen waarin incidenten of bijna-ongevallen zijn geweest vragen om een hogere frequentie.”
Een risicoanalyse vormt daarom vaak het uitgangspunt voor het bepalen van een passende inspectiefrequentie.
Hoe vaak voer je kwaliteitsmetingen uit in de productie?
Ook voor kwaliteitsmetingen geldt dat de ideale meetfrequentie afhankelijk is van het productieproces. Het doel is om afwijkingen zo snel mogelijk te detecteren, zonder onnodig veel meetwerk uit te voeren. ‘Meten om het meten’ is dus niet de bedoeling. Bij kritische productieprocessen worden kwaliteitsmetingen soms continu uitgevoerd met behulp van sensoren en geautomatiseerde meetsystemen. Hierdoor kunnen afwijkingen direct worden gesignaleerd en gecorrigeerd. In andere situaties worden steekproeven genomen op vaste momenten, die de conformiteitsbeoordeling vormen. Bijvoorbeeld aan het begin van een productiebatch, elk uur gedurende een productiebatch, na een machine- of productwissel of aan het einde van het productieproces. Wanneer een proces zeer stabiel is en historische gegevens aantonen dat afwijkingen zelden voorkomen, kunnen kwaliteitsmetingen minder vaak worden uitgevoerd. Bij processen met kritische kwaliteitskenmerken of strenge klanteisen zijn juist frequentere controles noodzakelijk. Denk bijvoorbeeld aan sectoren als de voedingsmiddelenindustrie, farmaceutische industrie of hightech productie.
Welke factoren bepalen de inspectiefrequentie?
Het vaststellen van de juiste frequentie voor kwaliteitsmetingen en veiligheidscontroles vraagt om een zorgvuldige afweging van meerdere factoren. De belangrijkste factoren zijn:
- Wettelijke eisen
Voor bepaalde installaties en arbeidsmiddelen gelden wettelijke keurings- en inspectieverplichtingen. Deze vormen vaak de minimale frequentie waaraan een organisatie moet voldoen.
- Het type machine of installatie
Niet iedere machine heeft dezelfde onderhouds- en inspectiebehoefte. Complexe of zwaarbelaste installaties vragen doorgaans om meer controles dan eenvoudige systemen.
- Risicoanalyse
Een risicoanalyse brengt in kaart welke gevaren en kwaliteitsrisico’s aanwezig zijn binnen het productieproces. Hoe groter het risico, hoe vaker inspecties doorgaans nodig zijn.
- Historische gegevens en incidenten
Storingsregistraties, kwaliteitsrapportages en incidentmeldingen geven waardevolle inzichten. Wanneer blijkt dat bepaalde onderdelen of processen regelmatig problemen veroorzaken, kan het verstandig zijn om extra controles in te plannen.
- Gebruiksintensiteit
Machines die continu draaien slijten sneller dan apparatuur die slechts sporadisch wordt gebruikt. Intensiever gebruik leidt daarom vaak tot een hogere inspectiefrequentie.
Zo borg je veiligheid en kwaliteit structureel
Eenmalige inspecties zijn niet voldoende om kwaliteit en veiligheid in de fabriek duurzaam te verbeteren en waarborgen. Hiervoor is een systematische aanpak nodig, waarbij controles een vast onderdeel worden van de dagelijkse bedrijfsvoering. Vaste procedures zorgen ervoor dat inspecties op een consistente manier worden uitgevoerd. Door duidelijk vast te leggen wie verantwoordelijk is, welke controles nodig zijn en hoe resultaten worden geregistreerd, ontstaat meer grip op het proces. Digitale registraties maken het eenvoudiger om de inspectieresultaten vast te leggen, trends te analyseren en opvolgacties te monitoren. Hierdoor wordt het makkelijker om risico’s tijdig te herkennen en verbeteringen door te voeren. Daarnaast zijn periodieke evaluaties belangrijk. Door inspectiegegevens regelmatig te analyseren kunnen organisaties beoordelen of de huidige frequentie nog passend is of dat er aanpassingen nodig zijn.
Vragen over kwaliteitsmetingen en veiligheidscontroles in jouw fabriek?
Wil je meer inzicht krijgen in de optimale frequentie van kwaliteitsmetingen en veiligheidscontroles binnen jouw organisatie? Of ben je op zoek naar een efficiënte manier om inspecties digitaal vast te leggen en op te volgen? Neem gerust contact op voor advies over het inrichten, uitvoeren en beheren van inspecties binnen jouw fabriek.