fabriek operator met tablet

Takttijd: Wat houdt het in en hoe bereken je deze?

In eerdere blogs behandelden we de termen cycle time en lead time al eens uitgebreid. Hoog tijd dus, om het ook eens over takttijd te hebben. Takttijd, of takt time, kun je namelijk eenvoudig zelf berekenen en tegelijkertijd kan het jou ontzettend helpen. Laten we eens kijken naar de belangrijkste vraagstukken: Wat is takttijd? En hoe kun je de takttijd berekenen?

Wat betekent takttijd?

Simpel gezegd is de takttijd de maximale tijd die beschikbaar is om een product of dienst te voltooien en zo aan de klantvraag te voldoen. Deze tijd kan enorm verschillen; van enkele seconden voor grootproducenten tot enkele minuten voor maatwerkfabrikanten. Door de takttijd inzichtelijk te maken, wordt het makkelijker om productieprocessen af te stemmen en overproductie of tekorten te voorkomen. De berekende takttijd laat namelijk zien of jouw organisatie in de praktijk meer of minder tijd dan de theoretische productietijd inzet. Als de werkelijke productietijd per eenheid langer is dan de takttijd, ontstaan er vertragingen. Is de productietijd korter, dan kan dit duiden op overcapaciteit of inefficiëntie. Takttijd wordt daarom veel gebruikt bij lean manufacturing om een efficiënte workflow te kunnen realiseren, evenals bij just-in-time productie.

Wat moet je weten om de takttijd te kunnen berekenen?

Voordat je de takttijd voor jouw proces kunt berekenen, heb je twee essentiële databronnen nodig. Ten eerste dien je de beschikbare productietijd helder te hebben. Dit is de totale tijd die een productielijn of proces beschikbaar heeft om te werken binnen een bepaalde periode (zoals een shift of een dag). Houd er hierbij rekening mee dat de uren waarin de productie stilligt als gevolg van pauzes of storingen, niet wordt meegerekend. Als tweede heb je inzicht nodig in de klantvraag (of afzet). Hiertoe behoren het aantal producten of diensten dat binnen eenzelfde periode geleverd moet worden om aan de vraag vanuit de klant te kunnen voldoen. Dit kan bijvoorbeeld het aantal bestellingen per dag zijn. Heb je zowel de beschikbare productietijd als de klantvraag duidelijk voor ogen? Dan kun je de takttijd berekenen.

Voorbeeld van een takt time formule

Een takt time formula invullen is vrij eenvoudig. Als je de beschikbare productietijd en de klantvraag weet, vul je deze gegevens simpelweg in om de formule compleet te maken. Stel; Een fabriek draait dagdiensten van 8 uur. Dit zijn dan 480 minuten, waarvoor 30 minuten pauze dient te worden berekend. De beschikbare productietijd wordt dan dus 450 minuten. Daarnaast heb je uitgerekend dat de dagelijkse klantvraag 150 producten betreft. De formule die je vervolgens in gaat vullen is:

Takttijd = beschikbare productietijd / klantvraag

Wat in dit geval betekent:

Takttijd = 450 minuten / 150 producten = 3 minuten per product

Dit betekent dat er elke 3 minuten een product moet worden afgerond om aan de klantvraag te voldoen. Als de werkelijke productietijd per product langer is dan 3 minuten, ontstaat er vertraging. Is het korter, dan kan er overcapaciteit of verspilling zijn.

Wat kan je met de berekende takt tijd?

De takttijd berekenen helpt bij het optimaliseren van jouw productieprocessen. Je kunt de productiecapaciteit nu namelijk perfect gaan afstemmen op de klantvraag. Deze procesafstemming zorgt ervoor dat elke productiestap in lijn ligt met de vereiste snelheid om tekorten en overproductie te voorkomen. Tegelijkertijd wordt het daardoor makkelijker om personeel en benodigde middelen correct in te plannen, wat jouw voorraadbeheer en kostenbeheersing optimaliseert. Verder kun je knelpunten in de productie identificeren en zo de workflow verbeteren.

Hebben takt time, cycle time en lead time invloed op elkaar?

De drie verschillende tijdsindicaties takt time, cycle time en lead time hebben wel degelijk invloed op elkaar. Door alle ‘tijden’ naast elkaar te leggen en op elkaar af te stemmen, werk je toe naar een soepele en klantgerichte productie. Waar de takt time de productiesnelheid bepaalt, laat de cycle time zien hoeveel tijd er daadwerkelijk nodig is om een product te maken. Dit houdt in dat de cycle time altijd gelijk met of korter dan de takt time moet zijn, om achterstanden te voorkomen. Lead time, waarbij ook wachttijden en transport zijn inbegrepen, heeft vervolgens weer invloed op de cycle time en vice versa. Een hoge cycle time kan bijvoorbeeld de lead time ongewenst verlengen. Belangrijk dus, om ze alle drie goed in de gaten te houden!

Vragen over de takttijd van jouw productieproces? Neem contact met ons op!

Ben jij ook benieuwd hoe je de takttijd en de andere ‘tijden’ beter kunt beheersen binnen jouw organisatie? Bij EZ Factory vertellen we je er graag meer over! Met ons digitale platform, dat overal in de fabriek te gebruiken is, maak je afwijkingen in de tijden snel kenbaar en wordt het behalen van de gewenste tijden eenvoudiger, doordat werkinstructies altijd bij de hand zijn voor een snelle en correcte opvolging. Neem zeker contact met ons op als je ook voor meer efficiëntie en procesconfirmatie gaat!